O‘QUV FAOLIYATIDA STRESS VA UNGA TA’SIR ETUVCHI PSIXOLOGIK OMILLAR

Abstract

Mazkur maqolada o‘quv faoliyati jarayonida yuzaga keladigan stress holatlari va ularga ta’sir etuvchi psixologik omillar ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Ta’lim jarayoni shaxsning bilim olish, tafakkur qilish, mustaqil qaror qabul qilish, o‘zini namoyon etish va ijtimoiy muhitga moslashish faoliyati bilan chambarchas bog‘liq. Shu sababli o‘quv faoliyati davomida o‘quvchi yoki talaba turli ichki va tashqi bosimlarga duch keladi. Jumladan, dars yuklamasi, nazorat ishlari, imtihonlar, baholanish qo‘rquvi, vaqt yetishmasligi, o‘ziga ishonchsizlik, ota-ona va jamiyat kutishlari, pedagogik muhit hamda tengdoshlar bilan munosabat stressni kuchaytiruvchi asosiy omillar sifatida namoyon bo‘ladi. Maqolada stress tushunchasining mazmuni, uning o‘quv faoliyatiga ta’siri, stressni keltirib chiqaruvchi psixologik omillar, shuningdek, stressni boshqarishda motivatsiya, o‘ziga ishonch, emotsional barqarorlik, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash va coping strategiyalarining o‘rni yoritiladi. Tadqiqot nazariy-tahliliy xarakterga ega bo‘lib, unda zamonaviy psixologik yondashuvlar, ilmiy manbalar va ta’lim psixologiyasi doirasidagi qarashlar umumlashtiriladi. Tahlil natijalari o‘quv faoliyatidagi stressni butunlay yo‘qotish emas, balki uni to‘g‘ri anglash, boshqarish va konstruktiv yo‘nalishga burish muhimligini ko‘rsatadi. Maqola xulosalari ta’lim muassasalarida psixologik sog‘lom muhit yaratish, o‘quvchi va talabalarning stressga bardoshliligini oshirish hamda o‘quv samaradorligini yaxshilashga xizmat qiladi.